NIỀNG RĂNG CHO TRẺ TỪ SỚM CÓ THỰC SỰ CẦN THIẾT?

Niềng răng trẻ em ngày càng phổ biến tại Việt Nam và được rất nhiều người quan tâm. Vậy niềng răng trẻ em có cần thiết không và thời điểm lý tưởng để cho trẻ niềng răng là lúc nào? Cần lưu ý gì khi cho trẻ niềng răng? Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin cần thiết giúp bạn trả lời những thắc mắc trên.

Niềng răng cho trẻ em có cần thiết?

Ngày nay các phương pháp niềng răng hiện đại có thể giúp mọi lứa tuổi chỉnh nha thành công, chính ưu điểm này đã khiến nhiều phụ huynh phải băn khoăn, lo lắng có nên niềng răng cho trẻ từ sớm hay đợi đến khi trẻ đến giai đoạn phát triển mới niềng răng là câu hỏi được quan tâm và đặt ra rất nhiều. Khi răng trẻ mọc hoàn thiện hết các vị trí, có thể dễ dàng nhận thấy bằng mắt thường các tình trạng răng của bé như: Hô, móm, lệch lạc… cần phải khắc phục sớm. Răng trẻ được ví như một “đội quân mới chiêu mộ” nên rất dễ “huấn luyện”, nếu phát hiện những sai lệch thì cần phải nắn chỉnh từ sớm.

Nhu cầu chỉnh nha cho trẻ khá lớn, không chỉ vì mục đích thẩm mỹ mà còn vì chức năng ăn nhai, sức khỏe cũng như tâm lý lâu dài của trẻ. Các bác sĩ nha khoa khuyên rằng: Một hàm răng đều không những đảm bảo chức năng ăn nhai, sức khỏe cho con trẻ mà còn giúp trẻ tự tin hơn với một hàm răng thẩm mỹ và gương mặt cân đối. Không chỉ vậy việc chỉnh nha đúng cách và đúng thời điểm sẽ mang lại những lợi ích lớn như:

– Giúp trẻ phát âm chính xác hơn, hoàn chỉnh hơn, hạn chế những tật như đớt, ngọng nghịu…

– Niềng răng sớm ở trẻ thường gây ít đau đớn và khó chịu. Chỉnh nha niềng răng ở trẻ em giúp cho xương hàm phát triển một cách bình thường mà không cần bất cứ can thiệp nào khác.

– Về mặt tâm lý, trẻ ở độ tuổi hoàn tất bộ răng vĩnh viễn (từ 12 tuổi trở lên) có thể cảm nhận về cái đẹp của cơ thể tương đối rõ nét. Nếu bị hô quá, móm quá, dễ làm trẻ tự ti và mặc cảm…

Tác hại của hàm răng bị hô, móm, lệch lạc, sai khớp cắn đối với trẻ

Trẻ ở độ tuổi từ6 – 12 tuổi thường có xu hướng răng mọc không đều, lệch lạc, hô, móm… từ nhiều nguyên nhân. Nhiều bậc phụ huynh thường xem nhẹ những tình trạng răng lệch của trẻ nhưng đây chính là một tình trạng răng xấu cần có biện pháp cải thiện. Nếu cha mẹ không thực hiện biện pháp chỉnh nha, niềng răng cho trẻ tình trạng răng lệch lạc sẽ gây ra nhiều tác động không tốt ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển và cuộc sống của trẻ trong tương lai. Điển hình như:

– Gây mất thẩm mỹ khuôn mặt và nụ cười: Một hàm răng lộn xộn, hô móm khiến khuôn mặt bé mất đi sự hài hòa, điều này làm bé e ngại khi cười nói, giao tiếp với bạn bè.

– Cản trở việc ăn nhai và phát âm: Nếu hàm răng của trẻ phát triển bất thường, khớp cắn bị lệch thì việc cắn xé và nghiền nát thức ăn không thể thực hiện triệt để. Về lâu dài sẽ gây rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

– Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý răng miệng: Những chiếc răng mọc lệch, mọc không đúng vị trí… khiến thức ăn dễ bị mắc vào kẽ răng nhưng rất khó để làm sạch. Lâu dần gây nên bệnh lý như: sâu răng, viêm nha chu…

Niềng răng trẻ em không những tác động đến răng mà còn tác động được đến cả xương hàm. Răng và xương hàm còn đang trong giai đoạn phát triển, chưa cứng chắc nên sẽ dễ đáp ứng với những thay đổi lúc này. Vậy nên niềng răng trẻ em là điều cần thiết để đạt được kết quả tốt và nhanh nhất. Các bậc phụ huynh không nên xem nhẹ những chuyển biến sai lệch răng của trẻ, cần đưa trẻ đi khám răng định kỳ để đảm bảo được sự phát triển ổn định răng cho trẻ, bảo vệ thẩm mỹ, sức khỏe toàn diện cho trẻ đến khi trưởng thành.

Những trường hợp cần phải niềng răng cho trẻ

Bên cạnh những trường hợp trẻ sinh ra với những biểu hiện hô, móm do di truyền hoặc cấu trúc hàm đã định hình thì vẫn có không ít trẻ khi bắt đầu thay răng mới có những thói quen xấu dẫn đến các tình trạng hô, móm, thưa, lệch lạc hoặc bị sai lệch khớp cắn. Những chuyên gia về nha khoa đã tổng hợp những trường hợp hợp cần phải chỉnh nha cho trẻ từ sớm như sau:

Răng hô hay còn được gọi là răng vẩu, đây là một trong những dạng sai khớp cắn, trong đó có sự sai lệch tương quan giữa hai hàm răng trên và răng dưới: Hàm trên mọc chìa và nhô ra phía trước quá nhiều trông mất cân đối và kém duyên cho trẻ về lâu về dài.

Răng móm là một trong những dạng sai khớp cắn, trong đó trẻ sẽ có biểu hiện sai lệch tương quan giữa hai hàm, cung hàm dưới phủ ngoài cung hàm trên ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ và chức năng ăn nhai. Dấu hiệu nhận biết trẻ bị móm dựa bằng mắt thường nhìn góc nghiêng cằm sẽ đưa ra trước nhiều hơn, khi nhiền ở góc chính diện trông mặt sẽ như “gãy” gây mất thẩm mỹ. Ngoài ra, các bậc phụ huynh cũng có thể xác định tình trạng răng móm của con qua phim chụp X-quang răng.

Răng thưa là tình trạng răng mọc cách xa nhau ở trên cung hàm, phụ huynh có thể quan sát hàm răng của trẻ không khít, các khe hở giữa các răng to nhỏ sẽ nói lên mức độ răng bị thưa nặng hay nhẹ. Điều này gây khó khăn trong việc thực hiện chức năng ăn nhai và đặc biệt là giảm tính thẩm mỹ của hàm răng, đặc biệt là khi cười.

Răng lệch lạc (chen chúc): Răng lệch lạc là tình trạng răng mọc chen chúc, gây sai lệch khớp cắn và ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của khuôn mặt. Phụ huynh có thể nhận biết tình trạng trẻ bị răng lệch lạc bằng các biểu hiện: Một hoặc nhiều răng nghiêng, xoay, mọc lệch ra ngoài, lệch vào trong hay ngầm trong xương.

Cách phòng ngừa răng hô, móm, thưa, lệch lạc, sai khớp cắn ở trẻ nhỏ

Để phòng ngừa những trường hợp sai lệch răng ở trẻ em, giúp trẻ có một hàm răng phát triển hoàn chỉnh, đều đẹp và đúng khớp cắn. Ba mẹ nên đặc biệt quan tâm đến chế độ ăn uống, chăm sóc răng miệng, vệ sinh răng miệng của trẻ từ khi còn bé, đi khám răng định kỳ mỗi năm (bắt đầu ngay từ lúc có chiếc răng đầu tiên). Hạn chế cho trẻ sử dụng các loại thực phẩm có đường và thức uống có quá nhiều a-xít thường xuyên.

Ba mẹ có thể tham khảo “lời khuyên” của các bác sĩ nha khoa về chế độ chăm sóc răng miệng cho trẻ theo độ tuổi như sau:

Từ 1 đến 3 tuổi: Dùng bàn chải mềm chải răng cho trẻ. Dùng kem (kem đánh răng dành cho trẻ) sau khi trẻ được 24 tháng (lượng tối thiểu bằng hạt đậu xanh), không cho trẻ tự làm một mình mà nên theo dõi, quan sát và hướng dẫn trẻ chải răng đúng cách. Hướng dẫn hoặc giúp trẻ dùng chỉ nha khoa vệ sinh răng miệng đối với vùng răng khó chải.
Từ 3 đến 6 tuổi: Cho trẻ thực hiện việc chải răng nhưng phải kiểm tra thật kỹ việc chải răng cũng như thao tác chải răng của trẻ. Lượng kem sử dụng cỡ hạt đậu xanh. Dùng chỉ nha khoa, nước súc miệng (loại dành cho trẻ em)
Từ 6 đến 12 tuổi: Bố mẹ vẫn nên theo dõi việc vệ sinh răng miệng của trẻ ít nhất (2 lần /ngày), có thể giúp trẻ vệ sinh răng miệng ở những vùng khó thao tác

Nên dạy phương pháp chải răng nào dễ chịu nhất cho trẻ để khuyến khích trẻ chấp nhận và gia tăng hiệu quả việc chải răng. Chỉ nên dùng 1 lượng rất nhỏ và cho trẻ súc miệng để loại bỏ kem ngay sau khi chải răng xong. Khuyến khích trẻ chải răng sau khi ăn và trước khi đi ngủ cũng như việc sử dụng các dụng cụ khác giúp trẻ vệ sinh răng miệng như: Dùng nước súc miệng để loại bỏ vi khuẩn trong miệng, cây đè lưỡi, dụng cụ cào lưỡi, miếng gạc…

Cần hạn chế các thói quen xấu dễ gây ảnh hưởng cho sứ phát triển răng miệng cho trẻ về sau như: Mút ngón tay hay núm vú giả, cắn môi dưới vì có thể gây hô; chống cằm, cắn môi trên sẽ dẫn đến móm; nếu trẻ nằm lệch một bên lâu ngày có thể làm lệch một bên hàm; đẩy lưỡi nhiều có thể làm răng thưa hay lệch lạc…

Thời điểm lý tưởng để trẻ bắt đầu niềng răng

1. Giai đoạn phát triển răng của trẻ từ 6 – 9 tuổi

6 tuổi là thời điểm những chiếc răng sữa đầu tiên lung lay và bắt đầu được thay thế bằng răng vĩnh viễn, các răng sữa sẽ dần dần được thay cho đến năm 12 tuổi, lúc này trẻ đã có một hàm răng tương đối ổn định.

Niềng răng 6 – 9 tuổi: là giai đoạn trẻ đang trong quá trình thay răng, nếu như khi trẻ thay răng cửa, nhận thấy răng có xu hướng mọc nhô ra trước hoặc bị đẩy vào trong thì nha sĩ sẽ tiến hành niềng để điều chỉnh những chiếc răng cửa về đúng vị trí trên hàm. Việc chỉnh nha vào thời điểm này sẽ có hiệu quả cao, giúp khớp cắn trở nên hoàn hảo và cung hàm phát triển cân đối hơn.

2. Giai đoạn phát triển răng của trẻ từ 9 – 12 tuổi

Niềng răng 9 – 12 tuổi, thời gian này các răng vĩnh viễn đã được phát triển ổn định trên hàm và phụ huynh có thể biết rõ tình trạng răng miệng của trẻ. Nếu phát hiện răng hô, móm hay lệch lạc, bạn nên đến nha khoa để bác sĩ có được biện pháp chữa trị thích hợp.

Nhìn chung niềng răng ở độ tuổi từ 6 – 12 hạn chế được việc nhổ răng, vì lúc này bác sĩ sẽ dựa vào sự phát triển răng miệng và cung hàm của trẻ để can thiệp việc chỉnh răng, chứ không chỉ phụ thuộc vào khoảng trống trên hàm như đối với người lớn.

6 – 12 là độ tuổi thích hợp nhất cho quá trình niềng răng. Lúc này trẻ đeo các khí cụ giúp phát triển xương hàm, răng vĩnh viễn cũng có đủ khoảng trống để mọc lên, giảm thiểu được việc nhổ răng. Niềng răng hô giai đoạn này là quá trình được thực hiện trước khi trẻ bước vào giai đoạn răng vĩnh viễn đã mọc đủ và xương hàm phát triển ổn định nên thích hợp cho việc điều chỉnh những sai lệch, giúp quá trình điều trị sau này được nhanh hơn.

Các bác sĩ Nha khoa cho biết nếu chỉnh nha quá trễ, răng trẻ đã ổn định, việc chỉnh nha sẽ đau hơn, mất nhiều thời gian hơn, chi phí cũng có thể sẽ tốn kém hơn bình thường. Vì thế độ tuổi niềng răng lý tưởng cho trẻ là từ 6 – 12 tuổi, thời điểm này cấu trúc hàm còn đang trong quá trình phát triển, dễ dàng nắn chỉnh và đạt hiệu quả cao nhất.

Phương pháp niềng răng cho trẻ em có gì khác biệt người lớn?

Niềng răng trẻ em khác so với niềng răng người lớn, vì hàm răng của trẻ lúc này phát triển chưa hoàn thiện, việc điều chỉnh hàm răng cho trẻ sẽ dễ dàng hơn so với hàm răng của người trưởng thành. Vì thế phương pháp niềng răng cho trẻ cũng khác so với người lớn. Đối với trẻ em khi niềng răng bác sĩ sẽ hạn chế việc nhổ răng hơn, trong các tình trạng răng trẻ bị sai lệch nhẹ chỉ cần đeo bộ khí cụ niềng răng để điều chỉnh răng mà không cần phải niềng hay thực hiện nhiều bước, áp dụng nhiều kỹ thuật điều chỉnh răng như khi niềng răng cho người lớn.

Hiện nay với sự tiến bộ của kỹ thuật nha khoa, tùy vào tình trạng răng, lời khuyên của bác sĩ và điều kiện kinh tế của gia đình mà phụ huynh có thể lựa chọn cách chỉnh răng phù hợp cho trẻ. Có hai nhóm niềng răng chính hiện nay phụ huynh có thể chọn cho con của mình là chỉnh nha cố định và chỉnh nha tháo lắp.

1. Chỉnh nha cố định

Là phương pháp sử dụng các khí cụ như dây cung, mắc cài bằng sứ hoặc mắc cài bằng kim loại… để tạo lực giúp dịch chuyển răng về đúng vị trí trên cung hàm. Chi phí chỉnh nha cố định có thể dao động từ 25 – 45 triệu, tùy theo tình trạng răng của trẻ.

Trong phương pháp này, niềng răng mắc cài kim loại là loại cơ bản, được sử dụng đầu tiên trong lịch sử chỉnh nha. Thời gian chỉnh nha nhanh nhờ lực kéo ổn định, tuy nhiên, tính thẩm mỹ không cao và lộ rỗ trên răng hàm. Ngoài ra còn có mắc cài niềng răng bằng sứ khắc phục được tính thẩm mỹ nhưng lại mang cảm giác khó chịu do chốt niềng răng lớn và lực kéo kém hơn mắc cài kim loại cho nên thời gian niềng răng lâu hơn. Trẻ em ở độ tuổi chưa để ý nhiều đến vấn đề thẩm mỹ trong quá trình niềng răng nên mắc cài kim loại khá phù hợp. Mắc cài kim loại tạo ra lực kéo bền bỉ, hiệu quả tốt cho quá trình điều trị, rút ngắn đáng kể thời gian điều trị so với các phương pháp khác.

2. Chỉnh nha bằng khay niềng tháo lắp

Với phương pháp này, trẻ sẽ được mang khay niềng răng trong suốt để dịch chuyển răng từ từ về đúng vị trí trên cung hàm.

Niềng răng tháo lắp có ưu điểm là tính thẩm mỹ cao, có bộ khay niềng bằng nhựa nha khoa đặc biệt, có thể tự tháo lắp để chăm sóc và vệ sinh răng miệng nhiều hơn, tuy nhiên phải đến nha sĩ thường xuyên 2 tuần một lần để thay khay niềng mới. đồng thời chi phí cũng cao hơn, giá dao động từ 80 – 100 triệu.

Khi niềng răng cha mẹ cần tập cho trẻ thói quen vệ sinh răng miệng cẩn thận và chú ý vào chế độ ăn uống. Cha mẹ cần nhắc trẻ phải chải răng sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ, từ 2-3 lần/ngày. Ngoài ra cũng có thể cho trẻ sử dụng nước súc miệng, bàn chải kẽ, chỉ tơ nha khoa để làm sạch thức ăn còn sót lại.

Các bước niềng răng cho trẻ em tại Diva dental

Bước 1: Thăm khám, tư vấn và điều trị tổng quát

Khám răng
Lấy dấu mẫu hàm, chụp hình trong – ngoài miệng
Chụp X – Quang
Điều trị tổng quát (nếu phát hiện các dấu hiệu bệnh lý về răng cửa)
Lên kế hoạch điều trị và phụ huynh đại diện ký hợp đồng niềng răng tại Diva dental

Với những bé trong độ tuổi khoảng 7 tuổi, ba mẹ nên thường theo dõi tình trạng răng của bé, nếu thấy có dấu hiệu bị lệch thì nên đến thăm khám và cho bác sĩ Chuyên khoa tư vấn kỹ hơn có nên chỉnh răng cửa mọc lệch không. Nếu cần thì phải can thiệp sớm.

Bước 2: Gắn khí cụ mắc cài

Trong trường hợp chỉnh răng lệch lạc cho trẻ 7 tuổi, sau khi thăm khám, nếu cần niềng răng chỉnh nha, nha khoa sẽ tiến hành gắn khí cụ để theo dõi mọc răng, điều chỉnh chiếc răng cửa bị lệch lạc về đúng vị trí. Các khí cụ có thể là:

Khâu: Gắn ở những răng trong như răng cối lớn, có móc (hook) để gắn thun (elastic) và có ống (tube) để chứa dây.
Thun (Elastic): Thun được gắn trên hook và có thể liên kết 2 hàm với nhau
Mắc cài gắn trên từng răng. Mỗi răng có một dạng mắc cài khác nhau. Mắc cài thường làm bằng kim loại, hoặc bằng sứ, bằng nhựa tổng hợp để thẩm mỹ hơn.
Dây cung chỉnh nha: Tạo lực để di chuyển răng theo định hướng của mắc cài. Mắc cài và dây là 2 khí cụ chính của chỉnh nha cố định.

Bước 3: Tái khám và vệ sinh răng miệng

Tái khám hàng tháng hoặc theo lịch của bác sĩ điều trị để biết được mức độ di chuyển răng của bé. Ở giai đoạn này, phụ huynh cũng nên đặc biệt quan tâm đến việc vệ sinh và chăm sóc răng miệng của bé. Tập cho trẻ thói quen vệ sinh răng miệng sau mỗi bữa ăn và trước khi ngủ để phòng ngừa những bệnh lý răng miệng có thể phát sinh. Các bé có thể chưa ý thức được vai trò của việc vệ sinh và chăm sóc răng miệng kỹ lưỡng sẽ giúp cho việc niềng răng đạt hiệu quả như thế nào. Đồng thời trong khi đeo khí cụ, việc vệ sinh răng miệng cần phải đặc biệt chú ý cẩn thận và từ tốn để tránh ảnh hưởng đến mắc cài, dây cung trong quá trình chỉnh nha răng lệch lạc.

Bước 4: Tháo niềng và đeo hàm duy trì

Sau khi hoàn tất quá trình chỉnh răng, ba mẹ nên nhắc nhở hoặc theo dõi việc đeo hàm duy trì của bé để đảm bảo các răng ổn định và không bị ảnh hưởng bởi quá trình thay những chiếc răng kế cận.

Bước 5: Tái khám định kỳ sau khi niềng răng (6 tháng/lần)

Sự di chuyển của răng rất khó kiểm soát, dù đã chỉnh về đúng vị trí nhưng những chiếc răng bên cạnh mọc lệch hoặc xô đẩy răng cửa vẫn có thể xảy ra, đồng thời sự tăng trưởng xương vẫn còn, có thể ảnh hưởng đến vị trí răng, hình dạng khuôn răng. Do đó, cần tuân thủ lịch khám định kỳ để bác sĩ có thể theo dõi và tư vấn cho con của bạn những phương pháp duy trì sự ổn định của răng và hàm sau khi tháo niềng.

Thời gian niềng răng cho trẻ là bao lâu

Thông thường thời gian niềng răng cho trẻ dao động từ 18 – 24 tháng, tuy nhiên thời gian này còn phụ thuộc những yếu tố nào sau:

1. Độ tuổi

Tuổi tác là một trong những yếu tố quyết định đến thời gian điều trị niềng răng. Độ tuổi niềng răng cho trẻ tốt nhất từ 6 – 12 tuổi, bởi trong độ tuổi này cấu trúc xương hàm của trẻ vẫn chưa được cứng chắc và có thể nắn chỉnh đưa các răng về đúng vị trí một cách thật dễ dàng.

2. Tình trạng răng miệng

Thời gian niềng răng phụ thuộc vào tình trạng răng miệng của trẻ. Với những trường hợp răng lệch lạc lớn thì thời gian niềng chỉnh nha sẽ dài hơn những trường hợp răng lệch lạc ít.

3. Thói quen ăn uống

Thói quen ăn uống là một trong những yếu tố quyết định đến thời gian niềng chỉnh răng. Nếu trong quá trình đeo niềng mà bé ăn những đồ ăn dai, cứng sẽ khiến thời gian kéo dài hơn, đôi khi còn ảnh hưởng đến kết quả niềng răng.